Openingstijden flexibel, op afspraak.
Elke 1e maandag van de maand van 20-22 uur: Digitaal Spreekuur




Snel contact mogelijk via whatsapp +31641803540

Een blog met modelspoor gerelateerde artikelen door de ogen van

Martin Domburg.


Gewoon eerlijk, vol passie en een vleugje adhd maar wel oprecht geschreven vanuit het hart

Op FaceBook te volgens als Martin's Zijspoor

Het kleine brein van je trein.

We kennen allemaal wel dat moment dat je voor een keuze staat, ga ik voor merk a of voor merk b, of is misschien merk c wel de juiste. Dat moment dat je vastberaden achter je pc gaat zitten, je Explorer opent en naar je favoriete webshop gaat en vervolgens recht op je doel af gaat om een bepaalde locdecoder voor je trein te kopen. Maar dan net voordat je die specifieke decoder in je winkelwagen wilt dumpen slaat die twijfel toe. Is het wel de goede, verrek er is veel meer…. En dan…. Sluit je af en heb je geen decoder gekocht.


Een van de vele “beginners” problemen die ik in mijn vak echt heel veel tegenkom. Echter, is dit niet de meest voorkomende issues van de gebruikers. Verkeerde voorlichting bijvoorbeeld is nog hardnekkiger, een nietsvermoedende klant koopt een loc en wil een decoder erbij. De winkelier verkoopt merk X en die gaat er ook in. Tot de klant na verloop van tijd realiseert dat het rijgedrag helemaal niet mooi strak isdat er veel meer mogelijk is, er geklierd kan worden met instellingen…behalve met zijn decoder.


Dit zijn voorbeelden van veel support vragen die ik langs zie komen, wekelijks soms dagelijks. Een begrijpelijk verhaal, been there, done that. Maar het is natuurlijk ook logisch dat dit gebeurd, en een duidelijk verhaal over de verschillende opties in merken. Die zijn beperkt door het assortiment welke gedragen wordt door de winkelier. Vroeger was dat geen probleem, men wist soms niet beter. Dan was het zo dat de winkel waar ze kwamen merk A en B voer en dan gebruikten men ook die decoders. Met de huidige vormen van media gaan die muren naar beneden, doeken springen open en er blijkt een woud aan andere merken te zijn. Wauw, even voelen we ons fijn maar al snel slaat de verwarring en daarmee de angst toe. En blijven we weer steken op de vertrouwde merken.


Nou zie ik de eerste twee voorbeelden niet als een probleem, sterker nog vaak is het leergeld en dat is mits goed opgevangen altijd goed besteed. Dat laatste groepje die zich vastklampen aan een specifiek merk en daar alles mee doen… die snap ik zelf niet helemaal. Je gaat toch ook niet met een Toyota Prius vrijwillig het circuit op voor een snelle rondetijd? Of een Honda Fireblade wegracer als je wilt gaan crossen in het bos?


Decodermerken zijn net als automerken, elk merk heeft zijn eigen doel en karakter!


Bijvoorbeeld als je een snelle auto wilt neem je Ferrari of Porsche en geen Toyota Prius, die neem je als je efficiënt wilt rijden. Ga je veel off-road dan is Mitsubishi een goede kandidaat of Jeep. Dat geld ook voor decodermerken. Elke decodermerk heeft zijn eigen karakter welke is bepaald met een doel voor ogen.


Maar hoe weet je nou welk merk decoder het beste geschikt is?
Als eerste wil ik graag aangeven dat er geen enkel slecht merk is, net als auto’s moeten decoders aan voorschriften voldoen. Waar auto’s worden gekeurd, overleven decoders niet lang de markt als ze niet voldoen. Om te begrijpen waarom deze gigantische lap tekst vandaan komt zal ik beginnen om de basismerken te benoemen en daarbij hun eigenschappen. Eigenschappen welke ik door veel testen en werken met deze merken heb getracht te doorgronden.


Basismerken zijn de decoder fabrikanten welke een techniek hebben ontwikkeld die verwerkt is in hun chips. Vaak worden deze basismerken gebruikt door de fabrikanten van locs om hun eigen decoderlijn te maken. Zo gebruikt Minitrix standaard de Doehler & Haass decoders, evenals Rautenhaus. Fleischmann veert op de techniek van Zimo en Piko op die van ESU. Soms gaan ze ook weleens vreemd met een ander merk zoals Uhlenbrock.


Al die basismerken hebben een eigen techniek ontwikkeld, ik zal hieronder de merken omschrijven waar ik in de afgelopen jaren ervaring mee heb opgedaan. Waarbij ik even de aandacht wil zetten op het feit dat onderstaande een beeld is welke door mijzelf is gevormd door diverse testen met de verschillende merken en mijn eigen visie op hoe digitaal rijden hoort te zijn. Dit hoeft absoluut niet jouw visie te zijn! (Voordat de “hoe durf je dat te schrijven” hooligans tevoorschijn komen)


1. Kuehn Digital

Dit merk is vooral bekend onder rijders van schaal N. Met name omdat de decoder simpel en doeltreffend is. De decoders van Kuehn hebben geen extra poespas of uitgebreide lastregelingen. Nee, gewoon functionaliteit, een goed uitgangsvermogen en 6 functies. Alle basisinstellingen zijn aanwezig en daarmee presteert de decoder op alle vlakken gewoon goed. Hij munt niet uit op een bepaald vlak qua rijden maar wel in zijn functionaliteit. Een klassiek geval van KISS-methode (Keep It Simple Stupid).


Toepassing: Ideaal voor de beginner of wanneer er geen speciale wensen zijn behalve gewoon acceptabel rijgedrag. Wat is 90% van de gevallen ook zo is.

Gebruiksgemak: Beginner

Schalen: N-TT-H0



2. ESU

Het grote ESU, wie kent het niet?! ESU is toch wel een beetje het soort van Apple van de modelspoor qua publiek. Mensen die ESU gebruiken willen vaak niets anders meer. En dat is heel begrijpelijk, deze decoder kan werkelijk alles! ESU is voor de techneut een soort erotiek op de vierkante centimeter. Ze hebben namelijk de filosofie dat hun decoder alles moet kunnen wat technisch mogelijk is. Keerzijde is dan wel dat er een boekwerk aan instellingen bij zit, zo uit de doos moet je vaak wel wat sleutelen aan de instellingen. Al heeft ESU daar een hulpmiddel voor ingebouwd in de software.


Overigens is ESU op het gebied van sounddecoders absolute marktleider, wat ook wel verdiend is. Een groot arsenaal aan geluidsbestanden en een grote variëteit aan mogelijkheden. Daar is de prijs natuurlijk wel naar.


ESU-techniek vind je terug in de decoders van Marklin, Trix, Piko.

Toepassing: Voor als je veel functies wilt, Multi protocol gebruik en uitgebreide instelmogelijkheden.

Gebruiksgemak: Gevorderden

Schalen: Alle schalen



3. Doehler & Haass

Een klein merk welke een grote afdruk heeft gezet in het digitale wereldje zijn de heren Doehler & Haass. Uitvinders van Selectrix en de Silent Drive techniek. Mooie decoders met eigenlijk maar één echt grote expertise. Er is geen enkele decodermerk (behoudens zij die de D&H chips gebruiken) die een loc zo langzaam kan laten kruipen als een D&H decoder. De eerste ervaring was er één met de mond open want ik zag voor het eerst een motoranker zodanig ronddraaien dat het anker rustig langs kwam draaien zonder stotteren, drijfwerk wat echt langzaam rond beweegt. Een lust als je houdt van kruipen. Betekend wel dat de loc geen hoge topsnelheid kent.


Nadeel van DH is wel dat ze geen effecten hebben voor hun functie uitgangen zoals knipperen of stroboscoop effect. Daarom ongeschikt voor specials helaas. Dit compenseert zich wel weer met het feit dat de pinnen van de NEM-decoder ingekort kunnen worden op lengte en daarom wel in de Minitrix NEM-schachten past! Ze zijn ook ontwikkeld op de motoren van Minitrix, dus niet gek dat het voor de Minitrix modellen de beste keuze zal zijn.


Doehler & Haass heeft ook een hele mooie sounddecoder, weinig geld, 2/3 in formaat van de ESU LokSound micro decoder en met 6-pin steek rechtstreeks op de decoder verkrijgbaar. Nadeel is een beperkte database aan geluiden.


Doehler & Haas techniek zit ook in de decoders van: Rautenhaus, Minitrix en CT Electronics

Toepassing: Stoomlocs, Minitrix modellen, rangeerlocs. Eigenlijk alles wat langzaam moet rijden zonder extra functies.

Gebruiksgemak: Beginner

Schalen: Z-N-TT-H0


4. Zimo

Zimo is een echte underdog, niet goedkoop en zeker niet simpel in te stellen. Hun handleiding dient ontcijfert te worden bij eerste gebruik. Daarentegen is de decoder er een met een goede directe techniek. De meeste decoders reageren met een vertraging op een commando, de Zimo niet. Dat maakt hem uitstekend geschikt voor locs die een reactievertraging hebben door een vliegwiel of een hoge topsnelheid nodig hebben. Daarnaast is Zimo ook geschikt voor automatische ontkoppelaars, iets wat bij andere merken minder mooi out-of-the-box functioneert als bij Zimo. Het stukje regeling met voor- en achteruitrijden zit er standaard al in.


Zimo decoders zijn niet klein, zijn een van de grotere decoders en absoluut niet goedkoop. Maar ze zijn hun geld absoluut waard. Ook heeft Zimo soundecoders welke niet vaak worden toegepast omdat er betaald dient te worden voor de soundfiles.


Zimo techniek zit ook in de decoders van: Fleischmann en Brawa

Toepassing: Alle locs welke hoge snelheid en snelle reactie nodig hebben. Of special servo en ontkoppelfuncties. Ook geschikt voor Lenz ABC

Gebruiksgemak: gevorderden

Schalen: Alle schalen, behalve Z


5. CT Electronics

CT ook wel bekend als Tran is een merk met twee gezichten. Enerzijds zijn ze geroemd om hun formaat, als je dacht dat een Nano decoder klein is dan is een Tran nog veel kleiner. Anderzijds heeft de decoder een grensvoltage van 16V en een fabrikant die de werking van goede service erg onderschat. Zo hoef je niet op een goede garantie of respons te rekenen vanuit de fabriek. Heb je een kleine ruimte en kom je niet uit met een reguliere Nano decoder dan is CT jouw merk. Zelf was ik nooit echt kapot van de duurzaamheid maar dat is een persoonlijke kwestie.


Toepassing: Hele kleine locs met weinig tot geen ruimte voor een Nano decoder

Gebruiksgemak: Beginner

Schalen: Z-N


6. Uhlenbrock

Uhlenbrock is ook een zeer bekend merk wat zeker op gebied van Motorola en dcc aansturing een grote speler is in de markt. Alleen op loc decoder niveau sloegen ze telkens de plank een beetje mis met hun Intellidrive concept. Maar onlangs heeft Uhlenbrock laten zien dat de klant koning is en hebben ze de Intellidrive techniek heel sterk verbeterd met hun Intellidrive 2 decoderlijn. De decoders van Uhlenbrock zijn vooral erg veelzijdig en kunnen vrijwel overal worden toegepast. Ze zijn qua rijgedrag geen uitblinkers maar presteren erg goed op het Lenz ABC en hun eigen Lissy techniek.


Toepassing: Gemak, veel instellingen, Lenz ABC of hun eigen Lissy

Gebruiksgemak: Beginner

Schalen: Alle schalen


7. Lenz Digital

Lenz is een beetje net als Uhlenbrock, een hele grote speler, mooie producten maar qua locdecoder geen uitblinkers. Wel zijn ze echt ingericht op het eigen Lenz Digital systeem met bi directionele communicatie tussen loc en centrale en uiteraard het Lenz ABC systeem. Gek eigenlijk dat Lenz, als grondlegger van het huidige DCC en RailCom zo gewoon is gebleven. De decoders zijn gewoon goed en werken uitstekend, helemaal als je gebruik maakt van het Lenz systeem. Voor elke andere centrale is de Lenz decoder zoals elke andere decoder. Evenals de Uhlenbrock heb ik zelf bij de Lenz decoders geen uitblinkende voordelen t.o.v. de andere merken kunnen vinden.


Toepassing: Gemak, veel instellingen, Lenz ABC of hun eigen Lenz digitaal systeem.

Gebruiksgemak: Beginner

Schalen: Alle schalen,


8. Laisdcc

Kijk daar hou ik van, een hobbyist uit China die vanwege de Chinese social media beperkingen zelf het wiel uit moet vinden en dit dan ook gewoon doet. Ik ben ooit deze decoders gaan importeren nadat ik veel vragen kreeg van AliXpress klanten uit Nederland. Ik heb contact gezocht met de fabrikant en naast een bord bami (flauw glapje) heb ik besloten importeur te worden van Laisdcc. Een simpele decoder die lang niet goed genoeg is om zich te meten aan de 7 bovenstaande merken maar wel serieus genoeg is om een plekje in Nederland te veroveren. Waarom? Ze zijn rete goedkoop. Voor 15 euro heb je een DCC decoder, weliswaar te groot en niet goed regelbaar maar voor een trein die in het schaduwstation staat te wachten en eens per kwartier een keer door het beeld raast, heb je simpelweg ook niet meer nodig. Het is wel even gokje of de decoder en de loc samen willen werken, maar als dat niet lukt is de decoder nog steeds goed bruikbaar als functiedecoder.


Toepassing: Gemak, goedkoop. Voor treinen die alleen door het beeld rijden verder niets hoeven te doen. Of ideaal om het ombouwen te leren.

Gebruiksgemak: Beginner

Schalen: Alle schalen.


EVEN kadertje klaag disclaimer: Nou ben ik vast nog wel wat merken vergeten zoals TAMS en DigiTrax maar met die merken heb ik nauwelijks ervaring dus kan ik ook geen goed oordeel over vellen. En natuurlijk zullen er mensen zijn die dit lezen en denken “wat is die Martin een lul zeg”. Sure, dat mag je vinden. Wat ik vooral omschrijf is hetgeen ik zie en ervaar met deze merken. En begin der vooral niet over op een forum…. Ik heb een draadje lopen op een welbekend forum waar soms de vonkjes eraf spatten. Elke voorlichter heeft een eigen kijk op hoe iets werkt en hoe hij dat ervaart bepaald zijn mening. Dat geld voor elke winkelier, handelaar, dealer, importeur of fabrikant en zo ook bij mij. Dus kan je het niet vinden in mijn bewoording, wie ben ik om te oordelen. Maar laten we dan afspreken dat je zelf een testcase maakt met van alle merken een decoder en je bevindingen dan na zeg een paar jaar intensief digitaliseren ook publiceert.


Maar weer verder on-topic, want ik heb ondertussen al weer een gigantisch lulverhaal getypt. Mocht je er nog bij zijn en het nog volgen, let goed op een paar factoren bij decoders:


– Protocol. De meesten zijn DCC of Multiprotocol.

– Gebruik je RailCom, niet alle decoders hebben dat. Zijn er maar een paar die het niet hebben maar toch.

– Maximale baanspanning. Deze varieert enorm per merk.

– Wat zegt je onderbuikgevoel je?


En met die laatste wil ik juist afsluiten. Want niemand, ook ik niet, kan bepalen welke decoder jou het mooiste gevoel geeft. Ik kan enkel indiceren en adviseren maar beslissen doe je zelf. Ik kan merk A adviseren terwijl merk B je meer doet. Lekker voor B gaan dan, er zijn immers geen slechte decoders!


Dan nog een kleine tip:
Wil je echt eens leuk experimenteren, download van DecoderPro van de JMRI website. Hij werkt met veel centrales en anders kan het via de Sprog programmer. Het programma stelt je in staat een back-up te maken van de decoder instellingen zodat je veilig alles in de war kan schoppen!!! Dat is echt leuk om te doen en enorm leerzaam.


Groetjes Martin